پر بازدید ترین مطالب

معرفی سد کرخه و مهمترین ویژگی‌های این سد خاکی


سد کرخه یکی از بزرگترین سد‌های خاکی جهان و بزرگترین سد خاکی ایران است. سد کرخه سدی چند منظوره است که در سال ۲۰۰۱ توسط سپاه پاسداران انقلاب اسلامی بر روی رودخانه کرخه ایران ساخته شد. این سد در در نزدیکی شهر اندیمشک استان خوزستان (جنوب غربی ایران) واقع شده است.

سد کرخه

ستاره |

 سرویس علوم – ارتفاع سد کرخه ۱۲۷ متر است و ظرفیت ذخیره ۹/۵ میلیارد متر مکعب آب را دارد. در اصل کرخه برای آبیاری ۳۲۰ هزار هکتار زمین زراعی، تولید ۵۲۰ مگاوات برق و پیشگیری از وقوع سیل‌­های پایین رود طراحی شد. در ادامه ویژگی‌های این سد را به دقت بررسی می‌کنیم.

 

در آگوست ۲۰۱۵ وزیر انرژی وقت ایران، حمید چیتچیان، اشاره کرد که به دلیل بحران آب در ایران و میزان پایین آب سد کرخه، این سد در تمام دوران وجود خود، حتی یک کیلو وات انرژی تولید نکرده است! در سال ۲۰۱۴ حدأکثر آب موجود در مخازن این سد ۱۹۰۰۰۰۰۰۰۰ متر مکعب بود، و همچنین تخمین زده شد که این رقم در سال بعد حتی کمتر هم خواهد شد.

کرخه توسط چه کسانی ساخته شد؟

در میان سال­ه‌ای ۱۹۵۹ تا ۱۹۷۹، مطالعات اولیه سد کرخه و HEPP توسط شرکت‌های مهندسی ایرانی و خارجی راه اندازی شد. پس از انقلاب اسلامی، مطالعات تکمیلی روی سد کرخه و HEPP به شرکت مشاوره مهندسی مهاب قدس واگذار شد. سپس در سال ۱۹۸۷ محور‌های سد جدید به شرکت مشاوره مهندسی مهاب قدس و یک شرکت چینی به نام کانیک پیشنهاد شد. فعالیت‌های ساخت سد در سال ۱۹۹۱ شروع و آخرین واحد موتورخانه‌­ای در سال ۲۰۰۳ شروع به کار کرد.

در سال ۱۹۵۶ شرکت آمریکایی توسعه و منابع (DRC) با ریاست دیوید ای. لیلینتال، رئیس سابق مجلس محلی تنسی، مطالعاتی را درباره سد کرخه راه اندازی کرد. سرانجام در سال ۱۹۹۰ مطالعات و طرح نهایی توسط مشاوران شرکت مهاب قدس و با رهبری مهندس ارشد “محمد سلیمانی” تکمیل شد. بخش مهندسی سپاه پاسداران انقلاب اسلامی ساخت سد کرخه را در سال ۱۹۹۲ آغاز و عملیات ساخت آن را در سال ۲۰۰۱ به پایان رسانید. ۱۲۰ شرکت قراردادی و مشاور و ۵۰۰۰ کارگر در دوران ساخت سد مشغول فعالیت بودند. البته متأسفانه ۴۰ نفر در طی مراحل ساخت سد جان خود را از دست دادند.

سد کرخه

سد کرخه کجاست؟

سد کرخه و پروژه HEPP بر روی رودخانه کرخه، در ۲۱ کیلومتری شهر اندیشمک استان خوزستان در جنوب غربی ایران راه اندازی شد. این سد در موقعیت ۷/۴۸۰۸ غرب عرض جغرافیایی و ۲۹/۳۲۰۶ طول جغرافیایی قرار گرفته است. رودخانه کرخه از بخش­‌های میانی و جنوب شرقی زنجیره کوه­‌های البرز سرچشمه می­‌گیرد. این رودخانه ۹۰۰ کیلومتر به طرف جنوب می­‌آید تا به تالاب حور العظیم، واقع در خط مرزی ایران و عراق می­‌ریزد. رودخانه کرخه از نقطه نظر حجم طولی، پس از رودخانه‌­های کارون و دز در جایگاه سوم قرار دارد.

چرا کرخه ساخته شد؟

  • ذخیره و تأمین مصرف آب کشاورزی بیش از ۳۴۵۰۰۰ هکتار زمین زراعی استان خوزستان و ایلام.
  • تولید سالانه ۹۳۴ گیگا وات ساعت انرژی هیدروالکتریکی.
  • کنترل سیل­‌های ویرانگر 
  • کاهش شیب هیدرولیکی
  • به عنوان یک سلاح استراتژیک

 

ویژگی‌­های خاص این سد چیست؟

  • بزرگترین سد دارای دریاچه مصنوعی ایران با مساحت ۱۶۰ کیلومتر مربع و ظرفیت ذخیره به میزان یک سوم مخازن سدی کشور.
  • جاذبه توریستی و ماهی‌گیری.

 

مشخصات پروژه کرخه چیست؟

















مشخصات فنی سد کرخه

تاریخ آغاز پروژه

1370

تاریخ پایان پروژه

فروردین ماه 1380

نوع سد

سد خاک رس با هسته خاکی

ارتفاع سد 

127 متر

طول تاج سد 

3030 متر

عرض تاج سد 

12 متر

عرض پی

100 متر

نوع سرریز

سرریز جناغی دریچه‌دار با سرسره آبی

ظرفیت تخلیه سرریزها

18260 متر مکعب بر ثانیه

نوع توربین

فرانسیس عمودی

تعداد توربین‌

3

ظرفیت نیروگاه

400 مگا وات

میانگین تولید سالیانه 

934 گیگا وات ساعت

هزینه اجرا

4900 میلیارد ریال

درآمد سالانه 

599 میلیارد ریال

 



لینک منبع

ممکن است به این موارد نیز علاقه مند باشید:

آخرین مطالب