پر بازدید ترین مطالب

مشهورترین القاب امام زمان (ع) کدامند؟


مهدی، اباصالح، منتَظَر و قائم از پرکاربردترین القاب امام زمان (ع) است. که هر کدام به مناسبت‌های مختلف انتخاب شده و با ابعاد شخصیتی ایشان مرتبط هستند.

امام زمان (ع) چه نام ها و القابی دارند؟
ستاره | سرویس مذهبی – چقدر از امام زمان (عج) شناخت داریم؟ مهدی (عج) آخرین پیشوای شیعیان است و شناخت شخصیت لازمه شیعه بودن است. رجوع به اسامی و القاب امام زمان (عج) راهی برای پیدا کردن یک شناخت جزئی از شخصیت والای ایشان است که در این مجال به شرح چندی از آن‌ها می‌پردازیم.

امام مهدی (عج) یگانه فرزند امام حسن عسکری (ع) یازدهمین امام شیعیان است. شیعیان بر این باورند که او منجی بشریت و دوازدهمین امام و پیشوای مسلمانان جهان است که بعد از اتمام دوره غیبت کبری ظهور خواهد کرد و جهان پر از عدل و داد خواهد شد. این حضرت جایگاه ویژه‌ای در باورها و علایق مذهبی شیعیان دارند. از آنجایی که در فرهنگ اسلامی نام‌ها همیشه بار معنایی ویژه‌ای بر دوش می‌کشند اسامی و القاب امام زمان (عج) نیز می‌توانند گویای ابعاد شخصیتی حضرت باشند و می‌توان ابعاد شخصیتی حضرت را با دقت در اسامی و القاب ایشان بهتر درک کرد.

منتَظَر

از امام جواد علیه السلام روایت شده است که حضرت مهدی (عج) را منتظَر می‌نامند؛ چون دوران غیبت برای وی، بسیار طولانی خواهد بود. مخلصان امت با وجود طولانی شدن این دوره، ظهور او را انتظار خواهند کشید، ولی شک کنندگان، دچار تردید خواهند شد و او را انکار خواهند کرد. همچنین آن حضرت را منتظِر نیز نامیده اند؛ زیرا ایشان همیشه در انتظار اذن پروردگار برای ظهور و قیام برای برقراری عدل در جهان هستند .

در برخی از روایات، ضمن ذکر برخی از القاب، به وجه تسمیه‌ی آن‌ها نیز اشاره شده است: از امام جواد (علیه‌السّلام) پرسیده شد که چرا به امام مهدی (عج) «منتظر» گفته می‌شود؟ امام (ع) فرمود: «لانّ له غیبه تکثر ایّامها و یطول امدها، فینتظر خروجه المخلصون و ینکره المرتابون…؛ چون برای مهدی (علیه‌السّلام) غیبتی است که روزهای آن بسیار و مدّت آن، طولانی است. مخلصان، منتظر ظهور او می‌مانند و اهل ریب او را انکار می‌کنند».

نام مهدی و لقب قائم

قائم و مهدی از پرکاربردترین القاب امام زمان (عج) هستند. ابو سعید خراسانی می‌گوید: به امام صادق (ع) عرض کردم: «آیا مهدی و قائم یکی هستند؟» فرمود: «آری». گفتم: «به چه علت او را مهدی می‌نامند؟»، فرمود: «چون به هر امر مخفی هدایت می‌کند. و قائم نامیده می‌شود، چون بعد از آن که از یادها رفت که او به کار عظیمی ‌قیام می‌کند، قیام خواهد کرد»

قائم

از پرکاربرد ترین و مهم ترین اسامی امام مهدی (عج) لقب «قائم» است به معنای قیام کننده و کسی که به پا می‌خیزد. این نام بسیار زیبا با اشاره به قیام حضرت و مبارزه و جهادی که در آینده با اهل ظلم خواهند داشت انتخاب شده است و در میان مسلمین قائم آل محمد نامی بس آشناست. روایات بسیاری درباره این لقب در کتب حدیثی گرد آوری شده اند، نمونه‌هایی از احادیث:

مهدى

یكى از مشهورترین القاب امام زمان (عج) که در اصل منجی بشریت را با همین عنوان می‌شناسند، «مهدى» است. مهدى به معناى هدایت یافته و هدایت گر است؛ در واقع بهترین نمونه از یک انسان هدایت یافته به سمت معارف الهی، امام مهدی (عج) هستند که آینه تمام نمای هدایت در اسلام هستند.

  • در روایتى آمده است: «انّما سمّى القائِمُ مَهدِیا لأنّه یهدى الى اَمر مضلول عنه…» ؛ «… قائم را بدان جهت مهدى گویند كه مردم را به امرى كه گم كرده اند، هدایت مى كند».
  • امام صادق (علیه السلام)  نیز فرموده است: «لأنّه یهدى الى كُلِّ امر خَفى» ؛ «به جهت اینكه به تمامى امور پنهان هدایت مى شود».
  • در اصل مهدی کسی است که خداوند او را هدایت کرده و همان صراط مستقیم و مسیر کمال و روحانیت و انسانیت است. هدایت الهی در او به اوج رسیده و می‌تواند دیگران را هم به این مسیر هدایت فرماید. چنان كه پیامبر اكرم (صلی الله علیه و آله)  به حضرت على (علیه السلام)  فرمود: «لقب مهدى بر او گذاشته شده ؛ چون او مردم را به سوى خداوند هدایت مى كند».

اباصالح

وقتی کتب روایی و منابع اسلامی را مطالعه می‌کنیم چنین کنیه‌ای برای امام زمان (عج) ذکر نشده و این یعنی خود شیعیان این لقب را برای امام زمان (عج) انتخاب کرده اند و به مناسبت‌های گوناگون ایشان را به این اسم صدا زده اند. البته در بعضی از کتاب‌ها یکی از کنیه‌های حضرت را اباصالح ذکر کرده اند که ممکن است به دلیل این روایت باشد که امام صادق (ع)  فرمودند: «هرگاه همراه خود را در سفر گم کردى، بانگ برآور: «اى اباصالح» یا «اى صالح»؛ خداوند رحمتش را بر تو فرود آورد؛ راه را به ما نشان ده».

بقیة اللّه

«بقیة اللّه» به معناى باقى ماندن چیزى یا کسى، از ناحیه خداوند براى مردم یکی دیگر از القاب امام زمان (عج) است. به عبارت دیگر هر چیزی از سمت خداوند که مایه سعادت و خیر مردم است بقیه الله محسوب می‌شود و از آنجایی که آخرین رهبر و امام شیعیان است این نام برازنده اوست. به خصوص اینکه امام مهدى (عج) تنها باقى مانده سلسله پیامبران و امامان است به همین خاطر در بسیاری از روایات باقی مانده از ائمه، لقب «بقیة اللّه» به امام زمان (عج) داده شده است.
روایتى آمده است: «چون مهدى خروج کند، پشت به کعبه مى ایستد. با او ۳۱۳ مرد جمع مى شود و نخستین چیزى که تکلم مى فرماید، این آیه است: «بقیة الله خیرلکم ان کنتم مؤمنین». پس مى گوید: «منم بقیة اللّه  و حجت و خلیفه او در میان شما». سپس هیچ کس بر او سلام نمى کند، مگر اینکه مى گوید: «السلام علیکم یا بقیة اللّه  فى ارضه».

حجّة اللّه

حضرت مهدى (عج) آخرین حجّت الهى است؛ به همین خاطر به آن حضرت حجة اللّه  و حجة بن الحسن العسکرى گفته مى شود. البته تمام پیامبران «حجّت» اند؛ زیرا احتجاج خداوند بر بندگان به واسطه وجود ایشان پر برکت ایشان است. بر اساس روایات بسیار از منابع حدیثی شیعه، کره زمین هیچوقت خالی از حجت نیست: «لو بقیت بغیر امام لساخت»؛ «اگر زمین خالى از حجت باشد، اهلش را فرو مى برد. حجّت به معناى پیروزى و سلطنت خدا بر خلق نیز میباشد و اشاره به پیروزی حضرت بر تمامی بشریت داد. نقش نگین انگشتر امام مهدى (عج) نیز «انا حجة اللّه» است.

صاحب الزمان

صاحب الزمان به این دلیل برای امام مهدی (ع) انتخاب شده است که ایشان امام زمان عصر خویش هستند. همانطور که از منابع حدیثی شنیدیم زمین هیچ گاه از حجت خالی نیست و در هر زمان یک نفر از اولیای الهی در زمین هست که به اذن خود خداوند هم حجت و هم خلیفه خداوند در زمین است و صاحب الزمان به معنای امام زمان و حجت خداوند بر روی زمین است و اطاعت از او بر همه شیعیان واجب است.

خاتم الاوصیاء

یکی از والاترین القاب اما زمان (عج) لقب خاتم الاوصیاست. ایشان پایان دهنده ماموریت و رسالت تمامی رسولان و انبیا و اوصیا خداوند است. اولین کسی که ایشان را بدین لقب خواندند پدر بزرگوارشان بود چنان که در روایت اسماعیل نوبختى آمده است: بر حضرت عسکرى (ع) وارد شدم (در همان کسالت و ناراحتى که از دنیا رفت) … پس فرزند حضرت، او را وضو داد؛ امام عسکرى به وى فرمود: «البشر یا بنىّ فانت صاحب الزمان و انت المهدى و انت حجّة الله فى ارضه و انت ولدى و وصیى… و انت خاتم الاوصیاء الائمه الطاهرین…»؛ «بشارت باد تو را اى فرزند عزیزم؛ زیرا تو صاحب الزمانى و تویى مهدى و تویى حجت خدا در زمین و تویى فرزند و وصى من و تویى خاتم اوصیاء (یعنى)، ائمه طاهرین.»

ابونصر ظریف (خادم دودمان رسالت) مى گوید: من روزهاى اول ولادت حضرت مهدى (عج)، به خدمتشان رسیدم. به من نگاهى کرد و فرمود: آیا مرا مى شناسى؟ گفتم: تو آقاى من و فرزند آقا و مولاى منى. فرمود: نه این مقدار نخواستم؛ عرض کردم: پس چه؟ فرمود: «انا خاتم الاوصیاء بى یدفع الله البلاء عن اهلى و شیعتى»؛ «من خاتم اوصیا هستم؛ به وجود من، بلا از شیعیان و خاندان من دفع مى شود».

کدامیک از القاب امام زمان (عج) را بیشتر دوست دارید؟ نظرات خود را در انتهای این صفحه در قسمت “ارسال نظر” با سایر مخاطبان ستاره به اشتراک بگذارید.



لینک منبع

ممکن است به این موارد نیز علاقه مند باشید:

آخرین مطالب