پر بازدید ترین مطالب

لاغري با رژيم کتوژنيک اصولي يا غيراصولي؟


لاغري با رژيم کتوژنيک اصولي يا غيراصولي؟

خبرگزاري آريا – اغلب افراد چاق به دنبال راحت‌ترين و کوتاه‌ترين راه براي کاهش وزن و رسيدن به تناسب اندام هستند. امروزه يکي از تبليغاتي که براي تناسب اندام و کاهش وزن در کوتاه مدت در فضاي مجازي و سالن‌هاي زيبايي و ورزشي انجام مي‌شود رژيم‌هاي کتوژنيک يا کم کربوهيدرات است.
به گزارش جام جم، اما با توجه به اين که بيشتر متخصصان و کارشناسان تغذيه اين رژيم را براي کاهش وزن غيراصولي مي‌دانند تصميم گرفتيم با مسعود فيروزکوهي، کارشناس گروه تغذيه معاونت بهداشتي دانشگاه علوم پزشکي زاهدان و محمد باقر ملجايي، دانشجوي دکتراي تغذيه به گفت‌وگو بنشينيم.
مسعود فيروزکوهي
کارشناس تغذيه
کتوژنيک، رژيمي براي مبتلايان به صرع
رژيم کتوژنيک يک برنامه رژيم غذايي با کربوهيدرات بسيار کم است که براي مبتلايان به صرع يا تشنج طراحي شده است. محققان دريافتند روزه گرفتن منجر به کاهش حملات تشنج شده و اثرات مثبتي بر چربي، قند و کلسترول خون دارد. اما چون روزه داري براي يک مدت طولاني در اين بيماران قابل اجرا نبود، رژيم کتوژنيک به تقليد از همان اثرات مفيد روزه داري مطرح شد.
هدف از رژيم کتوژنيک
در رژيم کتوژنيک تلاش براي کم کردن گلوکز(قند) است. وقتي ميزان گلوکز ناچيز باشد، بدن به جاي سوزاندن قند، چربي‌هاي ذخيره شده در بافت‌ها يا چربي‌هايي که از رژيم غذايي دريافت مي‌شود را مي‌سوزاند. اين رژيم علاوه بر مزايايي که براي مبتلايان به صرع دارد با کاهش ترشح انسولين و با اجراي تدابيري مي‌توان مانع ايجاد مقاومت انسوليني شده و به پيشگيري از ابتلا به ديابت و سندرم متابوليک کمک کرد. همچنين تصور بر اين است سلول‌هاي بدن قادر به استفاده از چربي براي انرژي هستند، اما چون سلول‌هاي سرطاني نمي‌توانند به جاي گلوکز از چربي‌ها استفاده کنند، پس اين رژيم مي‌تواند در درمان سرطان‌ها نيز کاربرد داشته باشد. در رژيم کتوژنيک به طور تقريبي 70درصد انرژي از چربي‌ها، 20 درصد از پروتئين‌ها و فقط 10 درصداز کربوهيدرات تامين مي‌شود که با توجه به هدف از تجويز اين رژيم و شرايط فرد، اين درصدها جابه‌جا مي‌شود.
کاهش وزن با رژيم کتوژنيک اصولي نيست
وقتي کربوهيدرات کم مصرف شود بدن انسولين کمتري ترشح مي‌کند و انرژي اضافي را به صورت چربي ذخيره نمي‌کند و اين فرآيند مي‌تواند به رفع اضافه وزن و چاقي کمک کند. اما نتيجه مطالعات در مورد اين رژيم و مجوز استفاده از آن در کاهش وزن متفاوت و نتايج بررسي‌ها متناقض است. براي کاهش وزن به جاي اين رژيم‌هاي سخت و محدود کننده که مي‌تواند منجر به کاهش دريافت ريز مغذي ها، مشکلات عمده گوارشي، کبدي، قلبي عروقي و… شود بهتر است به کمک متخصصان تغذيه، رژيمي معقول و متناسب با وضعيت جسمي و معيشتي اجرا شود..
عوارض رژيم کتوژنيک
اين رژيم به هيچ وجه نبايد طولاني مدت يا هميشگي باشد و بايد کنترل شده و تحت تدابيري اجرا شود، در غير اين صورت زيان‌آور خواهد شد. در روزها يا هفته‌هاي اول اجراي رژيم کتوژنيک، بيشتر افراد با کاهش سطح انرژي و عملکرد ذهن، افزايش اشتها، مشکلات خواب، هضم نامناسب، کاهش توان براي اجراي حرکات ورزشي، خستگي مفرط، از دست دادن ميل جنسي و تنفس بدبو مواجه مي‌شوند که معمولا ميزان کربوهيدرات را کمتر محدود مي‌کنند. همچنين احتمال کاهش سطح آب بدن و مواد معدني وجود دارد که بايد از مکمل‌هاي حاوي سديم، پتاسيم و منيزيم استفاده شود. احتمال
از دست دادن عضله نيز وجود دارد مگر اين که پروتئين کافي مصرف شود. به دليل سوخت و ساز مواد کتوني ممکن است رنگ ادرار مايل به قرمز شود. اين رژيم براي ورزشکاران حرفه‌اي نبايد اجرا شود و در بيماران صرع با شدت بالا تجويز نمي‌شود مگر اين که با اجراي تدابيري باشد.
نمونه‌اي از غذاهاي مجاز در رژيم کتوژنيک
معمولا در اين رژيم اصل بر استفاده از روغن‌ها و چربي‌هاي سالم است. روغن زيتون، روغن نارگيل، کره بادام زميني، آجيل و دانه‌ها، محصولات لبني چرب، گوشت‌هاي سالم و ارگانيک چرب، تخم‌مرغ رسمي، ماهي‌ها، سبزيجات برگ سبز، آرتيشو (کنگرفرنگي)، مارچوبه، قارچ، گوجه‌فرنگي، هويج، کلم بروکلي، کلم بروکسل، اسفناج، ادويه جات، جو، برنج قهوه اي، حبوبات و ميوه‌هاي با قند پايين از اين جمله‌اند.
محمد‌باقر ملجايي
دانشجوي دکتراي تغذيه
فريب رژيم لاغري کتوژنيک را نخوريد
رژيم کتوژنيک از رژيم‌هاي غيراصولي و نامتعادل کاهش وزن و لاغري است که به عنوان رژيم غذايي در مبتلايان به صرع و تشنج کاربرد دارد و در آن ميزان دريافت چربي بالا، دريافت پروتئين متوسط و دريافت کربوهيدرات به حداقل مي‌رسد.
ممکن است ابتدا با پيروي از اين رژيم، وزن کاهش يابد، ولي به دليل غيراصولي بودن آن خطرات زيادي سلامت فرد را تهديد مي‌کند. با آغاز اين رژيم به دليل محدود شدن کربوهيدرات، ميزان زيادي از آب بدن دفع مي‌شود و در نتيجه کاهش وزن ناگهاني به دليل کاهش آب بدن رخ مي‌دهد که اين موضوع فريب اصلي طراحان رژيم کتوژنيک براي بازار گرمي در فضاهاي مجازي و سالن‌هاي زيبايي و ورزشي است.
کتوژنيک، رژيمي ناتوان‌کننده
چون سوخت اصلي مغز و سيستم عصبي، گلوکز است، با محدود شدن کربوهيدرات، کارايي سيستم عصبي به‌طور قابل توجهي کاهش مي‌يابد و بي‌حوصلگي، عدم تمرکز و پرخاشگري فرد و اطرافيان را کلافه مي‌کند. عارضه ديگر، تنفس بد بوي فرد است چون يکي از ترکيبات جانبي ناشي از سوختن چربي‌ها، استن است که از راه تنفس فرد دفع مي‌شود و تنفس بدبو براي فرد و اطرافيان آزار دهنده مي‌شود. در ضمن عوارض گوارشي بخصوص تهوع، استفراغ، سوزش سر‌دل و يبوست از ديگر پيامدهاي اين رژيم است. با استمرار و رعايت رژيم کتوژنيک، ناتواني عضلات و اختلالات حرکتي آغاز و ريزش موي شديد و ناگهاني بروز مي‌کند.
اين رژيم سبب تضعيف سيستم ايمني بدن و بروز انواع التهابات و عفونت‌ها مي‌شود. التهاب پانکراس وکبد و اختلال متابوليسم مواد مغذي از جمله عوارض آن است.
مطالعات مختلف نشان داده ناتواني عضله قلب، اختلال ضربان قلب، نارسايي کبد، سنگ‌هاي کليه از نوع سنگ‌هاي اگزالاتي و همچنين اختلالات هورموني و عادت ماهانه نامرتب از عوارض طولاني مدت رژيم کتوژنيک است.
کاهش وزن در کوتاه‌مدت غيراصولي است
کاهش وزن در کوتاه‌مدت، غيراصولي و تهديد‌کننده سلامت است و افراد براي لاغري و تناسب اندام به روش صحيح و اصولي بايد به متخصصان مجرب تغذيه مراجعه کنند. بر اساس مصوبات سازمان نظام پزشکي و وزارت بهداشت، تنها کارشناسان و متخصصان تغذيه اجازه تجويز رژيم غذايي دارند و ساير گروه‌ها مانند مربيان و کارشناسان تربيت بدني و… هيچ اجازه‌اي براي ارائه رژيم ندارند و در صورت تخلف و ارائه رژيم‌هاي غذايي با متخلفان و افراد غيرمتخصص برخورد خواهد شد.



لینک منبع

ممکن است به این موارد نیز علاقه مند باشید:

آخرین مطالب