پر بازدید ترین مطالب

رفتار امروز ما با محيط‌زيست ناشي از منافع ماست




در پنجمين نشست علمي گروه ميراث طبيعي مطرح شد:

رفتار امروز ما با محيط‌زيست ناشي از منافع ماست

خبرگزاري آريا- يکي از باستان‌شناس در پنجمين نشست علمي گروه ميراث طبيعي تأکيد کرد که رفتار امروز ما از باورها و اعتقاداتمان نشأت نگرفته بلکه ناشي از منافع ماست و به طبيعت به‌عنوان منبعي مي‌نگريم که فقط بايد از آن بستانيم نه اين که از آن حفاظت کنيم و به آن چيزي بدهيم.
به گزارش خبرگزاري آريا، سيد‌مهدي موسوي کوهپر، باستان‌شناس روز گذشته دوشنبه 23 بهمن 96 در پنجمين نشست علمي گروه ميراث طبيعي با عنوان ميراث‌طبيعي و باستان‌شناسي به بررسي نوع نگاه به طبيعت و ميراث طبيعي در اقوام مختلف فرهنگي ايران باستان پرداخت.
او گفت: «هر عملي که از انسان سر مي‌زند از يک ايدئولوژي و انديشه نشأت گرفته است، در واقع عملکرد انسان تحت تاثير بستر فرهنگي قرار دارد که در آن رشد کرده است، بنابراين اگر بتوانيم انسان عاقل و آگاهي را پرورش بدهيم به‌طور حتم نوع پرورش، در عملکرد او تأثيرگذار خواهد بود. انسان ايراني در طول تاريخ نوعي رابطه تعاملي بسيار دوستانه با طبيعت برقرار مي‌کرد به عبارت ديگر او با طبيعت تعامل مي‌کرد و نه تقابل.»
او با اشاره به سه مرحله موجود در رابطه انسان با طبيعت گفت: «نخست زماني است که طبيعت حاکم بوده و انسان به دنبال راهي براي تعامل با طبيعت مي‌گشت، دوم دوره هم‌زيستي مسالمت‌آميز که انسان با طبيعت به تعامل مي‌رسد و مرحله سوم زمان استيلاي انسان بر طبيعت است.»
موسوي کوهپر با بيان اين نکته که در حال حاضر انسان بر طبيعت استيلا پيدا کرده است، آلودگي هوا، آسيب لايه ازن، گرم شدن زمين و به هم خوردن وضعيت جوي در جهان را ناشي از به هم خوردن نظم و تعادل ناشي از يک زيست منطقي دانست.

تأکيد اسطوره‌هاي ايراني بر تعامل با طبيعت
او در ادامه نحوه تعامل انسان ايراني با طبيعت  را توضيح داد و گفت: «مجموعه اسطوره‌هاي خلق‌شده در ايران پيش از اسلام داراي ماهيت طبيعت‌گرايانه بوده و به نوعي به‌دنبال مهار و تعامل با طبيعت است.»
اين باستان‌شناس با بيان اين نکته که دين زرتشت احکام و آداب بسيار والايي در خصوص انسان با آب، طبيعت و عناصر چهارگانه دارد، به شکل‌گيري نوعي رابطه معقول و الهي با طبيعت در سايه اين احکام اشاره کرد و افزود: «انسان ايراني به‌عنوان يک چرخه و با حس احترام با طبيعت رفتار مي‌کرد اما متأسفانه امروز شاهد نگاه هاي سودجويانه هستيم و انسان به جاي اين که خود را بخشي از طبيعت بداند خود را مسلط بر عالم هستي مي‌داند.»
او تأکيد کرد: «انسان چهارپنج‌هزار سال پيش، به‌رغم اين که دانش امروزي را نداشت اما درک کرده بود که اگر طبيعت نباشد او هم نخواهد بود و عملکرد بسيار بهتر و مسالمت‌آميزتري با طبيعت داشت، اين آگاهي و عملکرد در نتيجه تربيتي بود که انسان در درون طبيعت به دست آورد.»
موسوي کوهپر با اشاره به فاجعه طبيعي که در کلاردشت رخ داده است، گفت: «جايي را که زماني آن را به‌عنوان يک بهشت گمشده مي‌شناختيم امروز به جهنم تبديل کرده‌ايم چرا که تعريف تعامل انسان و طبيعت به هم خورده است.»
او تصريح کرد: «نگاه حاکم بر ايران قبل از اسلام به دوره اسلامي منتقل و با باورهاي اعتقادي ما عجين شده و به همين دليل در گذشته مردم معتقد بودند نبايد آب را نجس کرد چرا که مهريه حضرت فاطمه زهرا(س) است.»
عناصر طبيعي به‌عنوان نشانه‌هاي الهي
اين باستان‌شناس تصريح کرد: «در قرآن نه‌تنها به بسياري از عناصر طبيعي به‌عنوان نشانه‌هاي الهي اشاره شده بلکه گاهي به آن‌ها قسم خورده مي‌شود.»
او با مطرح کردن اين پرسش که چرا امروز بدين گونه عمل کرده و به اين مصيبت‌ها دچار شده‌ايم، گفت: «عامل مهم در اين تغيير را بايد در نوع تربيت و فرهنگ دانست، اگرچه امروز ادعاي ديني‌تر و انساني‌تر بودن داريم اما عمل ما چنين چيزي را نشان نمي‌دهد.»
موسوي کوهپر با تأکيد بر لزوم بازنگري اساسي بين رفتارها و اعتقاداتمان گفت: «رفتار امروز ما از باورها و اعتقاداتمان نشات نگرفته بلکه ناشي از منافع ماست. امروز ما به طبيعت به‌عنوان منبعي مي‌نگريم که فقط بايد از آن بستانيم نه اين که از آن حفاظت کنيم و به آن چيزي بدهيم.»
او با انتقاد از اين امر که طبيعت را به‌عنوان يک سرمايه و ثروت به کودکان معرفي نکرده‌ايم، گفت: «جشن‌هاي ايراني از‌جمله مهرگان، اسفندگان و… همگي به‌صورت هوشمندانه‌اي با طبيعت و زمين در ارتباط هستند.»

بايد در نوع نگاه و تربيت خود بازنگري داشته باشيم
اين باستان‌شناس با ابراز تأسف از خشونت‌ورزي به جاي تعامل با طبيعت در عصر حاضر، بر لزوم بازنگري در نوع نگاه و تربيت در راستاي برقراري رابطه انساني و معقول بين انسان و طبيعت تأکيد کرد.
او با اشاره به ضعف‌هاي موجود در قوانين  گفت: «قوانيني که بر حفاظت از محيط‌زيست و طبيعت تأکيد مي‌کنند نيز متأسفانه عملياتي نمي‌شوند.»
موسوي کوهپر با انتقاد از اين که بسياري از مسئولان و دست‌اندرکاران از محيط ‌زيست تحت عنوان محيط‌ ايست نام مي‌برند، گفت: «اگر کارشناسان محيط‌زيست نسبت به سدسازي، از بين بردن کوه‌ها و طبيعت و… واکنش نشان مي‌دهند براي پيشگيري از بحران‌هايي چون بحران درياچه اروميه، آلودگي درياي مازندران و… است.»
او در پايان ريشه بسياري از دغدغه‌ها و مشکلات حوزه باستان‌شناسي را در بي‌توجهي به موضوع فرهنگ دانست و گفت: «اگر فقط فعاليت‌هاي باستان‌شناسي صرف انجام دهيم و باستان‌شناسي را به شکل يک تکنيک و حرفه مورد توجه قرار دهيم و ارتباط آن را با فرهنگ ناديده بگيريم، مشکل‌ساز خواهد بود.»



لینک منبع

ممکن است به این موارد نیز علاقه مند باشید:

آخرین مطالب